อุดมการณ์ของค่าย (المبادئ)
ทุกๆญามาอะฮฺที่ทำงานอิสลามทั่วโลก แม้ว่าจะมีความแตกต่างในแนวทางในการทำงานเพียงใด ก็จะมีอยู่ 3 ประการที่ทุกๆญามาอะฮฺต้องมีเหมือนกันในการทำงาน คืออุดมการณ์ 3 ประการนี้ อยากจะให้เป็นอุดมการณ์ในการทำงานค่ายในครั้งนี้ด้วย
1. จงให้เอกภาพแด่อัลลอฮฺองค์เดียว (التوحيد)
เป็นอุดมการณ์ที่พี่น้องมุสลิมทั่วโลกตลอดจนผู้ทำงานศาสนาทั่วโลกจะต้องตอบรับการให้เอกภาพแด่อัลลอฮฺ นั่นหมายความว่า เราทำงานทุกสิ่งทุกอย่างก็เพื่ออัลลอฮฺองค์เดียว เรามาทำงานค่ายก็เพื่ออัลลอฮฺ เพื่อเราได้ปรับปรุงตนเอง และสอนน้องค่ายของเรา ปลูกฝังน้องในค่ายให้มอบความเป็นเอกภาพแด่อัลลอฮฺเท่านั้น ไม่สร้างการสร้างภาคีใดๆที่จะมาร่วมกับพระองค์ เรามอบความรู้ มอบประสบการณ์ มอบคำแนะนำเพื่อน้องจะได้รู้จักกับอัลลอฮฺมากขึ้น สิ่งที่อยากจะเตือนไว้คือ การฝ่าฝืนอัลลอฮฺอย่างลับๆ (معاصى السـر) คือการฝ่าฝืนอัลลอฮฺอย่างลับๆหรือโดยที่เราไม่รู้ตัว เราคุยอะไรกับน้องเราไม่ได้ต้องการให้น้องอยู่ใกล้ชิดกับเรา รักเรา แต่เราพูดทุกสิ่งออกไปนั้นก็เพื่อหวังให้น้องได้สร้างความใกล้ชิดกับอัลลอฮฺ รักอัลลอฮฺ เท่านั้น เราไม่ได้สอนน้องเพื่อน้องจะได้ใกล้ชิดกับกลุ่มของเรา เราไม่ได้สอนน้องเพื่อให้น้องอยู่กับความคิดของเรา เพราะคำสั่งสอนที่สื่อไปในทางแบบนี้เป็นคำสอนที่อันตรายต่ออุดมการณ์ที่จะทำงานเพื่อศาสนาเป็นอย่างมาก เพราะ ณ ปัจจุบันนี้คำสอนที่สื่อไปในหนทางการยึดติดกับตัวบุคคล กับกลุ่มของตนเองแบบนี้ที่เป็นอุปสรรคในการทำงานศาสนาในเชิงรุก เชิดชูการทำงานของกลุ่มตัวเอง แต่กลับดูถูกการทำงานของกลุ่มอื่นๆ ให้ร้ายการทำงานซึ่งกันและกัน ไม่ตอบรับการร่วมมือร่วมใจการทำงานที่ต่างกลุ่มกัน สิ่งที่เหล่านี้เราจะต้องไม่สอนให้เกิดขึ้นในค่ายร็อบบานีย์ของเราอย่างเด็ดขาด
ความบริสุทธิ์ใจในการให้เอกภาพ (เตาฮีด)แด่อัลลอฮฺองค์เดียว ถือเป็นข้อแรกของอุดมการณ์ในการทำงานของเรา ทำงานทุกชิ้น คำพูดทุกคำ ต้องหมั่นตรวจสอบเป้าหมาย และแนวทางของมันเสมอ ให้มีความบริสุทธิ์ใจในการทำงาน ต้องไม่ลำพองกับคำชม และไม่ย่อท้อกับคำตำหนิ เพราะเรื่องนี้เป็นสัญญาณอย่างหนึ่งที่ชี้ให้เห็นถึงความบริสุทธิ์ที่มีอยู่หัวใจของเรา ใครจะชม ใครจะตำหนิ เราไม่รู้สึกอะไร เพราะเราทำงานให้กับอัลลอฮฺ รู้สึกละอายกับคำตำหนิของอัลลอฮฺที่มีต่อความอ่อนแอในอีหม่านของเรา อีบาดะฮฺของเรา และการทำงานของเรามากกว่า
2. จงเจริญรอยตามแนวทางท่านนบี ซ็อลลลัลลอฮูอาลัยฮิวะซัล (الاتباع)
คือการที่เราต้องให้ท่านนบีเป็นแบบอย่างของการดำเนินชีวิตของเราในทุกๆย่างก้าวของชีวิต นบีคืออามีรใหญ่ของเรา อามีรใหญ่ของครูบาอาจารย์ อามีรใหญ่ของบรรดาผู้นำมัซฮับทั้งหลาย ทุกๆอย่างต้องอิงจากจริยวัตรทางการกระทำ จากคำพูด และจากการยอมรับของท่านนบีของเราเพื่อนำมาสู่แนวทางในการปฏิบัตตน ต้องสอนให้น้องยึดมั่นปฏิบัติในแนวทางที่ถูกต้องที่มาจากท่านนบีของเรา ไม่ใช่สอนให้ยึดติด ตามแนวความคิดของเรา หรือ อามีรค่าย หรือครูบาอาจารย์ที่มาสอนภายในค่ายหรือพี่เลี้ยง แต่ต้องตอกย้ำให้ยึดติดลอกเลียนแบบวิถีชีวิตของท่านนบีให้มากที่สุด นี่คือประเด็นสำคัญ
เพื่อให้อุดมการณ์ค่ายในข้อนี้เกิดขึ้นเป็นรูปธรรม พวกเราทุกคนจะต้องฝึกฝนตัวเราให้มีวิถีชีวิตคล้ายกับท่านนบีให้มากที่สุด ตั้งแต่ตื่นนอน จนกระทั่งเข้านอน โดยเฉพาะอย่างยิ่งภายในค่าย กิจกรรมต่างๆต้องให้สอดคล้องกับแนวทางของท่านนบี ระยะเวลา 5 วันที่อยู่ในค่ายต้องหมั่นสอนน้องให้เลียนแบบการกระทำของท่านนบีให้มากที่สุด เช่นการละหมาดซุนนะฮฺ การอ่านอัลกุรอาน การอ่านอัซการเช้า-เย็น การรับประทานอาหาร การเข้านอน เป็นต้น
3.จงขัดเกลาจิตใจตนเอง (التزكـية)
ทุกการทำงานเพื่อศาสนาของอัลลอฮฺนั้น จะต้องให้เกิดการขัดเกลาจิตใจเสมอ เราละหมาด ก็ต้องละหมาดให้มีการขัดเกลาจิตใจ เราทำค่ายก็ต้องให้เกิดการขัดเกลาจิตใจ อ่านคู่มือเล่มนี้ ก็ต้องให้เกิดการขัดเกลาจิตใจ เพื่อการขัดเกลาจิตใจนั้นจะได้มีศักยภาพในการทำงานเพื่ออัลลอฮฺที่เพิ่มขึ้น เพราะการทำงานที่ไม่ได้รับการขัดเกลาจิตใจนั้น คือการทำงานที่ขาดทุน จะพูด จะสอนอะไรน้องขอให้เน้นย้ำเรื่องการขัดเกลาจิตใจของเราและของน้องด้วยเสมอ เป็นพี่เลี้ยงไม่ใช่จะทำงานเล็กงานน้อยไม่ได้ เป็นพี่เลี้ยงก็สามารถล้างห้องน้ำได้ สามารถล้างจาน เก็บจาน เก็บรองเท้า กวาดขยะได้ ก็เพื่อให้เกิดการขัดเกลาจิตใจ งานที่สามารถขัดเกลาจิตใจได้เป็นอย่างดีคือ งานที่เราทำระหว่างเรากับอัลลอฮฺโดยที่ไม่มีใครเห็น ไม่มีใครรับรู้ แอบทำอะไรๆอย่างลับๆแต่เป็นประโยชน์ต่อค่ายโดยรวม คนเราชอบทำความดีอย่างเปิดเผย แต่เวลาทำความผิดมักทำอย่างลับๆ ถ้าเราทำความผิดอย่างลับๆได้ก็อยากจะให้ทำความดีอย่างลับๆบ้าง!
มีอีกนัยยะหนึ่งที่ควรจะสอนน้อง คือสอนน้องๆให้มีบรรยากาศของกองทัพอิสลาม มีผู้นำ มีผู้ตามที่พร้อมจะรับการเชื่อฟัง ตราบใดที่มันไม่ขัดกับหลักการของศาสนา ให้น้องได้ฝึกความเป็นผู้นำที่ต้องเอาใจใส่ดูแลคนอื่น และให้น้องฝึกเป็นผู้ตามที่บางครั้งความคิดเห็นอาจจะไม่ได้รับการตอบรับจากผู้นำ แต่เราก็พร้อมที่จะปฏิบัติตามคำสั่งในข้อตัดสินของผู้นำนั้นๆ เพราะสิ่งเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งที่จะช่วยขัดเกลาหัวใจของน้องได้
สิ่งเล็กน้อยที่มีผลต่อการขัดเกลาจิตใจ และสร้างประโยชน์ให้กับค่ายที่พี่เลี้ยงสามารถกระทำได้ เช่น การหยิบรองเท้าให้น้อง การตักข้าวให้น้อง พยายามถามความต้องการเพื่อช่วยเหลือน้อง บางครั้งอาจจะมีคุณค่าทางจิตใจมากกว่าคำพูดดีเป็นทั้งวันเลยก็เป็นได้
ความหมายโดยรวมแล้วก็คือ ในการทำงานให้ตั้งอุดมการณ์การทำงานไว้ 3 ประการ คือมีความบริสุทธิ์ใจเพื่ออัลลอฮฺ เรามุ่งมั่นที่จะทำทุกอย่างเพื่ออัลลอฮฺองค์เดียว เรามุ่งมั่นที่จะให้ทั้งชีวิตเราสอดคล้องกับแนวทางของท่านนบี มุ่งมั่นที่จะให้ผลการทำงานของเราเป็นสื่อที่จะให้เกิดการขัดเกลาหัวใจของเรา
ดังนั้นก่อนค่าย ขณะทำค่าย และหลังค่าย จะต้องมีการประเมินผล ประเมินตนเอง ประเมินเพื่อน ประเมินกิจกรรม ประเมินค่ายโดยรวม ทั้งส่วนของจิตใจ ดูว่าสะอาดขึ้นมากน้อยเพียงใด ส่วนภายนอก ดูว่ามีความสอดคล้องกับคำสั่งขออัลลอฮฺมากเพียงใด เพราะถ้าออกจากค่ายแล้วไม่มีความรู้สึกว่าใกล้ชิดกับอัลลอฮฺมากขึ้นแล้ว ไม่มีความรู้สึกว่าอยากจะทำงานให้กับอัลลอฮฺมากขึ้นแล้วก็ แสดงว่าการมาค่ายในครั้งนี้ ขาดทุนยับเยิน แล้วจะมาทำค่ายทำไม?