เดือนที่เฝ้าคอยมาอย่างยาวนานได้ผ่านพ้นไปแล้ว สิ่งที่ได้ทำดูเหมือนจะน้อยนิด เมื่อเทียบกับสิ่งที่ควรจะทำ หลังจากที่มองลอดผ่านเส้นทางในอดีตแห่งวันวานที่แสนจะว่างเปล่าแล้วก็นึกเสียใจ ว่าทำไมไม่ทำอิบาดะฮฺต่างๆให้มากกว่านี้ แล้วถ้าถึงวันที่ไม่มีโอกาสได้กลับมาทำอิบาดะฮฺอีกจะเป็นอย่างไร
แต่ถ้าลองมองสิ่งที่เกิดขึ้นในระยะเวลา 1 เดือนที่ผ่านไปแล้วนั้นก็นับว่ามีหลายสิ่งหลายอย่างที่เกิดขึ้นมากมายทั้งด้านดีและก็ไม่ดี ปะปนกันไป ถือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นนั้นเป็นสิ่งทดสอบที่ดีอย่างหนึ่งที่ทำให้ได้คิดได้ทำและไม่ได้ทำ คำถามก็คือว่าเราได้ทำอย่างไรในสิ่งที่ถูกทดสอบ ถ้าลองตรวจสอบตัวเอง โดยแยกแยะเป็นส่วนๆน่าจะทำให้เห็นรายละเอียดมากยิ่งขึ้น ด้านแรกที่ควรมองเพื่อตรวจสอบก็คือตัวเอง
บทบาทแรกที่จะตรวจสอบก็คือตัวเองในด้านการปฏิบัติอิบาดะฮฺนั้นคิดว่ายังบกพร่องอีกหลายอย่าง ทั้งส่วนของการอ่านอัลกุรอาน
การละหมาด หนังสือที่อ่าน การบริจาค ความสัมพันธ์กับบุคคลอื่น และสิ่งที่ใกล้ตัวที่สุดก็คือ การถือศีลอดที่เพิ่งจะผ่านไปนั่นเอง มันไม่ได้อดอย่างที่มันควรจะเป็น ทั้งทางด้านสายตา การกระทำต่างๆ ทำให้คิดว่า เราจะมีผลบุญอะไรเหลือบ้างในแต่ละวัน
แต่ที่ได้คิดในหลายสิ่งหลายอย่าง อย่างแรกที่คิดได้ก็คือพระองค์ทรงเมตตาเราจริงๆ ถ้าพระองค์ไม่ทรงเมตตาเราคงจะไม่ได้กินอย่างมากมายขนาดนี้ ลองมองดูอาหารที่เราได้รับนั้นช่างมากมายจริงๆทั้งชนิดและรสชาติ การที่เรางดเว้นการกินและการดื่มนั้นก็เพราะว่า เป็นสิ่งที่พระองค์ทรงห้าม หากไม่ห้ามเราก็กินได้อย่างสบายใจ แล้วลองมองดูพี่น้องของเราที่เดือนรอมาฎอนผ่านไปแล้วแต่ก็ยังไม่ค่อยมีอะไรให้กิน ทั้งอาหาร 3 มื้อ ขนม หรือยารักษาโรค พี่น้องเราบางคนยังมีวิถีชีวิตโดยปกติ ไม่ต่างอะไรกับในเดือนรอมาฎอน ที่ไม่กินเพราะไม่มีจะกิน ไม่ใช่ฝืนอดอย่างเรา ถ้าถามตัวเองว่าเราแสดงหน้าที่อย่างไรกับปัญหานี้บ้าง เปล่าเลยไม่ได้ช่วยอะไรเลย แม้แต่ดุอาอฺที่ควรขอทุกเวลา ก็หลงลืมอย่างไม่น่าให้อภัย คิดแต่ว่าเมื่อไรจะได้เวลาละศีลอด แต่พี่น้องของเราอีกมากมายคิดว่า พรุ่งนี้เราจะมีอะไรกินหรือไม่ พรุ่งนี้ พ่อ แม่ พี่ น้อง และคนในครอบครัวของเราจะอยู่ครบหรือไม่ มีแต่ความเหมือนในเวลาที่ต่างกันที่ความคิด
ในขณะที่เขาคิดว่าพรุ่งนี้จะมีชีวิตรอดอยู่ในเดือนอันพิเศษอีกหรือไม่ แต่เรากลับคิดและทำในสิ่งที่ไม่ควรที่จะทำในหลายๆอย่าง มองความตายเป็นเรื่องไกลตัว เราเริ่มรู้สึกกลัวความตายก็ต่อเมื่อเรามองเห็นญะนาซะฮฺผ่านมาเท่านั้น แต่เมื่อผ่านไปเราก็เริงร่าเหมือนกับ บรรดาฝูงแกะที่กลัวการมาของหมาป่า เมื่อมันไม่มาก็กินหญ้าอย่างเพลิดเพลิน แต่พอเห็นมันมาก็วิ่งเตลิด...แล้วไม่นานก็กลับมากินหญ้าตามเดิม เมื่อเห็นมันคาบแกะบางตัวไปกินอย่างสบาย บางครั้งเราก็ทำตัวเสมือนว่าความตายจะไม่มีโอกาสเกิดขึ้นกับเรา นี่แค่ด้านเดียวยังมีข้อผิดพลาดมากมายขนาดนี้ แล้วด้านอื่นๆอีกมากมายจะเป็นอย่างไร ถ้าอยากอ่านต่อก็ต้องรอฉบับหน้านะครับ พี่น้อง
จากหนังสือ บทเรียนจากรอมาฎอน 1425